W 2016 ROKU
PO RAZ PIERWSZY
W HISTORII

wybrane skarby ze zbiorów watykańskich i niewystawiane dotychczas polskie dzieła sztuki zostaną pokazane szerokiej publiczności w Polsce.

tytuł wystawy

Lux in Oriente – “Światło na Wschodzie”

Przed ponad tysiącem lat światło Ewangelii dotarło na obrzeża ówczesnej Europy. Weszliśmy do najbardziej ekskluzywnej grupy państw Europy – krajów chrześcijańskich – i przestaliśmy być określani mianem barbarzyńców. Przez wiele lat byliśmy przyczółkiem chrześcijaństwa na Wschodzie, czego dowody dali nasi hetmani i królowie w walkach w obronie wiary przed najazdami tureckimi. Dla Stolicy Apostolskiej byliśmy często określani mianem bastionu wiary na Wschodzie Europy. Nie przypadkowo nuncjusz apostolski w Warszawie miał w swojej jurysdykcji tereny od koła podbiegunowego na północy (Skandynawia) po Półwysep Krymski na południu i tereny Rosji aż po Kamczatkę na wschodzie.

Lux ex Oriente – „Światło ze Wschodu”

To cała polska działalność ewangelizacyjna na przestrzeni wieków aż po dzień dzisiejszy, koordynowana przez powołane do tego organy Stolicy Apostolskiej, to wreszcie postać naszego wielkiego Rodaka z Wadowic.

Polska i Stolica Apostolska – 1050 lat historii –

Historia jest tworzona przez konkretnych ludzi, żyjących tu i teraz, zależnych od uwarunkowań społecznych i kulturalnych. Zamierzeniem kuratora jest, aby wzajemne kontakty Polski ze Stolicą Apostolską były ukazane poprzez określone postacie, które żyły w konkretnej rzeczywistości historycznej i wycisnęły silne znamię na naszej historii. Warto ukazać oblicza tego wielkiego powiązania naszej historii z chrześcijaństwem i następcą św. Piotra.

informacje ogólne

co?

Wystawa obejmie w jednej części przedmioty pochodzące ze zbiorów Watykanu, których większość nie była wystawiana nigdy poza terenem Państwa Watykańskiego i po raz pierwszy wyjedzie poza Spiżową Bramę.

Osobną kolekcją są polonica pochodzące z jednego z najbogatszych na świecie archiwum generalnego jezuitów.

Druga część będzie pochodzić ze zbiorów polskich diecezji (Muzea i Archiwa), jak również z najważniejszych kolekcji państwowych (Biblioteka Narodowa, Zamek Królewski w Warszawie, Państwowe Zbiory na Wawelu, Ossolineum).

dlaczego?

Z perspektywy prawie pięćdziesięciu lat, które minęły od obchodów Millenium Chrztu Polski, wydaje się wskazanym, a nawet koniecznym, przypomnienie młodemu pokoleniu, że nasza obecność w Europie nie zaczęła się bynajmniej w 2004 roku przystąpieniem do Unii Europejskiej, ale miała swój początek ponad tysiąc lat wcześniej, kiedy poprzez fakt chrztu Polski i chrystianizacji weszliśmy do wspólnoty europejskiej zbudowanej na fundamencie jednej wiary. Wystawa powinna stać się pomocą szczególnie dla młodego pokolenia w ukazaniu ścisłych związków Polski i Stolicy Piotrowej, ukoronowanych pontyfikatem świętego Jana Pawła II.

gdzie i kiedy?

Ekspozycja będzie pokazana w trzech polskich miastach, w szczególny sposób obecnych w naszej historii: Poznań (Muzeum Narodowe) – w okresie od połowy stycznia do końca kwietnia 2016, Wrocław (Muzeum Miejskie we Wrocławiu) – w okresie od połowy maja do końca sierpnia, Warszawa (Zamek Królewski w Warszawie)- w okresie od połowy września do końca grudnia 2016.

Proponowany wybór trzech miast związanych w szczególny sposób z historią Polski nie jest przypadkowy…

plan wystawy

Wystawa składa się z pięciu części, ukazujących na dwóch płaszczyznach chronologicznych wydarzenia łączące nasz kraj ze Stolicą Apostolską:

I. Polska Piastów

Postacie historyczne: Mieszko I, św. Wojciech, Sylwester II, Grzegorz VII, Bolesław Śmiały, św. Stanisław, Innocenty II, Hadrian IV, Innocenty III, św. Jadwiga, Benedykt Polak, Konrad I Mazowiecki, Grzegorz IX, św. Jacek Odrowąż, Innocenty IV, św. Kinga, bł. Wincenty Kadłubek, Bonifacy VIII, Galhard de Carceribus.

II. Polska Jagiellonów

Postacie historyczne: św. Jadwiga Andegaweńska, Bonifacy IX, Piotr Wysz Radoliński, Mikołaj Trąba, Marcin V, Paweł Włodkowic, Andrzej Łaskarz, św. Jan Kanty, Zbigniew Oleśnicki, Mikołaj V, św. Jan z Dukli, Kazimierz Jagiellończyk, Jan Łaski, bł. Władysław z Gielniowa, Jan Lubrański, Giovanni Francesco Commendone, Zygmunt II August, Stanisław Hozjusz, św. Stanisław Kostka.

III. Rzeczpospolita Obojga Narodów

Postacie historyczne: Stefan Batory, Grzegorz XIII, Piotr Dunin Wolski, Piotr Skarga, św. Jozafat Kuncewicz, Zygmunt III Waza, Grzegorz XV, Urban VIII, Władysław IV Waza, Jerzy Ossoliński, św. Andrzej Bobola, Jan II Kazimierz Waza, Pietro Vidoni, Jan III Sobieski, Innocenty XI, Stanisław August Poniatowski, Angelo Maria Durini, Klemens XIV, Jan Andrzej Archetti, Laurentius Litta, Pius VI.

IV. W niewoli (XIX w.)

Postacie historyczne z tego okresu: Pius VII, Stanisław Bohusz Siestrzeńcewicz, Grzegorz XVI, Pius IX, Mieczysław Ledóchowski, Leon XIII.

V. Wiek XX – wiek krwi i chwały.

Protagoniści: św. Pius X, August Hlond, Pius XI, Francesco Marmaggi, Pius XII, św. Jan XXIII, Stefan Wyszyński, bł. Paweł VI, Agostino Casaroli, św. Jan Paweł II, Benedykt XVI.

instytucje wypożyczające

Kongregacja ds. Ewangelizacji Narodów – dykasteria powołana do życia przez papieża Grzegorza XV w 1622 r. dla rozkrzewiania wiary i koordynacji całej działalności misyjnej Kościoła na świecie. Siedziba Kongregacji znajduje się przy Placu Hiszpańskim, w monumentalnym pałacu zaprojektowanym przez Berniniego i Borrominiego.

Papieska Biblioteka Misyjna – powołana do życia przez papieża Piusa XI w 1925 r. po zakończeniu wielkiej Wystawy Misyjnej z okazji Roku Jubileuszowego, jedyna tego typu instytucja na świecie, obecnie znajduje się na terenie Papieskiego Uniwersytetu Urbaniańskiego połączona z biblioteką uniwersytecką.

Urząd Papieskich Celebracji Liturgicznych – obejmuje również Zakrystię Papieską i skarbiec. Jest urzędem w Kurii Rzymskiej, podległym bezpośrednio papieżowi i odpowiedzialnym za przygotowanie liturgii, w której przewodniczy papież lub legat sprawujący funkcje w jego imieniu. Na czele Urzędu stoi Mistrz Papieskich Ceremonii Liturgicznych. Zakrystia Papieska znajduje się tuż przy Kaplicy Sykstyńskiej i przechowuje bezcenną kolekcję paramentów liturgicznych i przedmiotów związanych urzędem papieża.

Tajne Archiwum Watykańskie – Określenie „tajne” zaczęto stosować w XVII wieku. Pochodzi ono od łacińskiego wyrażenia „secretum”, co oznacza „prywatny”. Przymiotnik ten miał podkreślać fakt, że chodzi o prywatne, czyli niedostępne dla postronnych, archiwum papieża, który nim zarządza i jest jego właścicielem. Jest to centralne archiwum Stolicy Apostolskiej, dlatego przechowywane są w nim wszystkie akta i dokumenty związane z zarządzaniem Kościołem powszechnym.

Apostolska Biblioteka Watykańska – biblioteka znajdująca się na terenie państwa Watykan. Jedna z najstarszych i najbardziej znanych bibliotek na świecie. Założona w roku 1448 przez papieża Mikołaja V jako publiczna biblioteka miasta Rzymu